Dane Osobowe
Milena Balcerzak
Milena Balcerzak
15 maja 2023

Sztuczna inteligencja a prawno-autorskie fair use

­čÜź Argument bran┼╝y AI o fair use upadnie?

W minionym tygodniu S─ůd Najwy┼╝szy USA wyda┼é orzeczenie w sprawie pomi─Ödzy Fundacj─ů Andy Warhol for the Visual Arts a fotografk─ů Lynn Goldsmith. Wydane orzeczenie ma istotne orzeczenie w kwestii interpretacji ameryka┼äskiej konstrukcji fair use (u nas najbardziej zbli┼╝ona instytucja, cho─ç nieto┼╝sama ÔÇô tzw. dozwolonego u┼╝ytku, t┼éumaczona zwykle bardziej jako permitted use) oraz po┼Ťrednio ÔÇô dla bran┼╝y AI.

T┼éem dla wydanego orzeczenia jest sprawa, w kt├│rej to w latach 80-tych fotografka Lynn Goldsmith zrobi┼éa zdj─Öcie PrinceÔÇÖa, a nast─Öpnie magazyn Vanity Fair zakupi┼é od niej licencj─Ö na jedn─ů z tych fotografii. Magazyn zleci┼é AndyÔÇÖemu Warholowi przygotowanie grafiki na podstawie tej fotografii, a fotografka otrzyma┼éa z tego tytu┼éu stosowne wynagrodzenie.

Problem pojawi┼é si─Ö w sytuacji, w kt├│rej to artysta stworzy┼é seri─Ö prac, m.in. pomara┼äczowy sitodruk fotografiii PrinceÔÇÖa (Orange Prince) umieszczony nast─Öpnie na ok┼éadce Vanity Fair. Fotografka stwierdzi┼éa w├│wczas, ┼╝e w tym przypadku dosz┼éo do naruszenia jej praw (nie otrzyma┼éa z tego tytu┼éu jakiegokolwiek wynagrodzenia, op┼éata licencyjna zosta┼éa wprawdzie uiszczona, ale na rzecz Fundacji). Dlatego te┼╝, Fundacja wyst─ůpi┼éa do S─ůdu domagaj─ůc si─Ö deklaratywnego orzeczenia, ┼╝e do naruszenia nie dosz┼éo albo ┼╝e by┼éo to w ramach fair use.

Wydane w maju orzeczenie S─ůdu Najwy┼╝szego podtrzyma┼éo wcze┼Ťniejsze orzeczenie s─ůdu apelacyjnego, w kt├│rym stwierdzono, ┼╝e do naruszenia dosz┼éo. S─ůd Najwy┼╝szy stwierdzi┼é m.in., ┼╝e chocia┼╝ u┼╝ycie utworu ÔÇ×transformacyjneÔÇŁ (tw├│rcze, dodanie nowego znaczenia etc.) jest istotne, to nie jest decyduj─ůce. Co wa┼╝ne, s─ůd uzna┼é, ┼╝e praca artysty by┼éa bezpo┼Ťrednio konkuruj─ůca z prac─ů fotografki (stanowi┼éa zamiennik), dodatkowo zosta┼éa na niego udzielona odp┼éatna licencja, a wi─Öc charakter wykorzystania by┼é komercyjny.

­čĺí Dlatego wydaje si─Ö, ┼╝e czynnikiem decyduj─ůcym by┼éo jedno z kryterium fair use, jakim jest cel i┬ácharakter wykorzystania utworu, a tak┼╝e kwestia konkurencyjno┼Ťci.

ÔÜľ Powy┼╝sze orzeczenie wydaje si─Ö mo┼╝e mie─ç obecnie wp┼éyw przede wszystkim na firmy z bran┼╝y AI, kt├│re dotychczas opiera┼éy swoje dzia┼éania w┼éa┼Ťnie na fair use. Nie jest tajemnic─ů, ┼╝e AI opiera si─Ö w du┼╝ej mierze na materia┼éach, kt├│re podlegaj─ů ochronie prawa autorskiego, a nast─Öpnie na tej podstawie ÔÇ×tworzoneÔÇŁ s─ů nowe materia┼éy.

Kryteria brane pod uwag─Ö przy fair use, s─ů jednak na tyle nieostre, ┼╝e ich interpretacji mo┼╝e by─ç wiele. Ale przy fair use to w┼éa┼Ťnie orzeczenia s─ůd├│w kszta┼étuj─ů takie interpretacje. Oczywi┼Ťcie czas poka┼╝e na ile s─ůdy w USA b─Öd─ů interpretowa┼éy orzeczenie rozszerzaj─ůco, a na ile stwierdz─ů, ┼╝e niniejsza sprawa dotyczy┼éa zupe┼énie innych, konkretnych fakt├│w.

Podziel si─Ö

Artykuły

facebook twitter linkedin search-icon close-icon